Komenda
Komisja Rewizyjna
KSIiH
Namiestnictwo Harcerskie
Kapituła Naramiennika Wędrowniczego
Poczet Sztandarowy
Historia
Bohater hufca
 
 



Certyfikat zgodnosci z minimami

 
 
 
HISTORIA ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO NA ZIEMIECH MYŚLENICKICH W LATACH 1912 - 1978


1912

Pierwsza Myślenicka Drużyna Harcerska powstała w gimnazjum w Myślenicach z początkiem roku szkolnego 1912/12. Została nazwana imieniem Tadeusza Kościuszki. Do jej powstania przyczynił się dyrektor gimnazjum Stanisław Pardyak, objaśniając młodym ludziom klas I-IV ideę Skautingu. Drużyna liczyła 56 osób, dzięki czemu utworzono 7 zastępów o nazwach: "Lisy", "Kruki", "Jastrzębie", "Gołębie", "Rysie" i ;"Kukułki"i.
Od tej pory, raz w tygodniu odbywały się gawędy wszystkich zastępów, na których przyszli harcerze z pomocą prof.. Józefa Elińskiego poznawali historię Skautingu, a przede wszystkim cele i zadania Harcerstwa w myśl hymnu "Wszystko co mamy, Polsce oddamy." W sprawności fizycznej, terenoznawstwie, tropieniu i sygnalizacji kandydaci na harcerzy byli ćwiczeni pod okiem dyrektora Stanisława Pardyaka . i prof. Stanisława Matyi. 13 listopada 1912r. odbyło się pierwsze Złożenie Przyrzeczenia Harcerskiego przez 34 Harcerzy.

1913

16 lutego 1913r. odbyło się kolejne Złożenie Przyrzeczenia Harcerskiego przed sztandarem sokolim w obecności nauczycieli i rodziców.
Praca w drużynie podzielona była na wychowawczo-ideową, prowadzoną przez prof.. Józefa Elińskiego oraz wiedzę praktyczną, udzielaną przez prof. Stanisława Matyję. Były to główne ćwiczenia w musztrze , patrolowaniu, podchodach, sygnalizacji i służbie sanitarnej.
W tym roku drużyna została zgłoszona do Związkowego Naczelnictwa Skautowego we Lwowie, gdzie przyjęto ją jako "Pierwszą Harcerską Drużynę Męską im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach". Pismem z dnia 24.04.1913, L.276/13 mianowano prof. Stanisława Matyję drużynowym, a jego zastępcą został Tadeusz Strojny uczeń klasy V. Dzięki ofiarności myślenickiego społeczeństwa oraz ludzi prywatnych i przedsiębiorstw, drużyna została umundurowana i zaopatrzona w sprzęt harcerski.
13 listopada 1913r. odbyło się już trzecie złożenie Przyrzeczenia Harcerskiego przed nowym sztandarem gimnazjum. W tym roku szkolnym do ćwiczeń drużyny doszła budowa okopów. Pracami kierował Tadeusz Bursztyn – nauczyciel gimnastyki i naczelnik „Sokoła”. Drużyna odbyła 3 większe wycieczki, a 3 zastępy z bronią wzięły udział w ćwiczeniach Sokolej Drużyny Polowej w Stróży.
19 października 1913r. – w setną rocznicę śmierci księcia Józefa Poniatowskiego, 48 członków drużyny wzięło udział w IX Zlocie Sokolim Okręgu w Krakowie. Otrzymali oni pochwałę Komendy za wykopane rowy strzeleckie i za sprawność w rozbijaniu namiotów i obozowaniu. Uczestnicy zlotu zetknęli się wówczas po raz pierwszy z Józefem Piłsudzkim.

1914

I wojna światowa zastała harcerzy na wakacjach. Na rozkaz drużynowego druhowie wrócili do Myślenic, gdzie z Sokolą Drużyną Strzelecką i ze „Strzelcami Górnowiejskimi” odbyli ćwiczenia pod okiem dyrektora Stanisława Pardyaka, referendarza Starostwa Józefa Kubickiego i abiturienta Jana Pindel. Zajęcia odbywały się rano i popołudniu, każdego dnia. Część starszych harcerzy na rozkaz mobilizacyjny, Komendanta Józefa Piłsudzkiego, wyruszyła wraz z oddziałem „Strzelców Górnowiejskich” na początku sierpnia do Oleandrów w Krakowie.
W połowie listopada nauka w Gimnazjum została przerwana z powodu zbliżenia się frontu wojny do Myślenic. Po wznowieniu nauki drużyną zajął się profesor Józef Eliński, mianowany Komisarzem Wojskowym Legionów Polskich w Myślenicach. Działalność drużyny, przez brak sprzętu ofiarowanego walczącym, ograniczona została do pracy ideowej w gawędach, ćwiczeń w służbie sanitarnej i musztry. Członkowie drużyny prowadzili korespondencję z kolegami na polu walki, przesyłali im paczki z żywnością i odzieżą oraz opiekowali się ich rodzinami.

1920

Po zakończeniu I wojny światowej, harcerze z Myślenic podjęli aktywne działania przy odbudowie wolnej Polski. W tym okresie stan liczebny drużyny wahał się w granicach 20 – 40 członków, a drużyna została podzielona na 5 – 8 osobowe zastępy. Praca w drużynie powróciła do normalnego rytmu, harcerze zdobywali stopnie harcerskie i sprawności. Wśród harcerzy obowiązywał mundur: koszulka koloru khaki z kieszeniami, krajka w zielone, żółte i czerwone pasy. Krótkie, niebieskie spodenki i kapelusz w angielskim stylu.

1926

Po raz pierwszy Myślenicka Drużyna Harcerska wraz z drużyną z Krakowa, zorganizowały wspólny obóz w Sidzinie. Był to zarazem pierwszy obóz myślenickich harcerzy.

1927

W wakacje odbył się kolejny obóz, tym razem w Tymbarku. Ten również był zorganizowany z krakowską drużyną. W tym roku odbyły się jeszcze obozy wędrowne na Babią Górę, w Gorce, Pieniny i do Makowa Podhalańskiego. Drużyną opiekowali się profesorzy: Stanisław Matyja, Józef Eliński i Józef Sala. Swe fundusze drużyna pozyskiwała ze składek członkowskich oraz z przekazów koła Przyjaciół Harcerzy w Myślenicach ,którego prezesem była Tadeusz Skowroński.

Kochani druhowie i przyjaciele! Kiedy po 25 latach wracam wspomnieniami do minionej przeszłości, widzę Was wszystkich chłopców z laskami w ręku, widzę Was wszystkich w zielonych mundurkach i kapeluszach, witających gromkim okrzykiem „Czuwaj!” śp. Dyrektora Stanisława Pardyaka, założyciela drużyny i pana profesora Stanisława Matyję, naszego pierwszego drużynowego. Widzę się otoczony Wami na naszych miłych „gawędach”, kończonych Hymnem Harcerskim „Wszystko, co nasze Polsce oddamy!”. Widzę, jak dziarskim krokiem, z śp. Dyrektorem Stanisławem Pardyakiem na czele, kroczymy na wycieczki lub ćwiczenia taktyczne, jak podzielenia na dwa oddziały, pod jego i prof. Stanisława Matyi dowództwem, bierzecie kochanego dyrektora do „niewoli”.
Widzę Was, jak już z karabinami na ramieniu odbywacie ćwiczenia wojskowe, aby za parę tygodni oddać się pod komendę Tego, który Was do pamiętnego boju poprowadzi. Widzę Was wreszcie, jak w sierpniowy poranek wyruszacie z Myślenic do Krakowa, żegnani za miastem pod figurką Ukrzyżowanego przez ukochanego Waszego profesora śp. Stefana Morawieckiego, żegnani łzami przez Waszych Ojców i Matki, przez Waszych przełożonych i kolegów, przez Waszych babci, siostry i małe dzieci. Płaczą za Wami i oddają opiece Bożej, a dumni są, ze idziecie służyć Ojczyźnie, bić się za Polskę.
Odtąd rozdzieliły się nasze drogi i już Was nigdy razem nie zobaczyłem. Ciężkie ponosiliście trudy. Ofiarnie składaliście swoje młode Zycie na ołtarzu Ojczyzny. Wielu z was odeszło od nas na zawsze. Inni, rozproszeni dziś po całej Polsce, twardą nieraz spełniacie służbę wolnej już Ojczyźnie. Dumni jesteście, żeście Wy ją wolni uczynili. Nieraz też może wracacie do swoich młodzieńczych lat.
Jeśli opisane tutaj wspomnienia dojdą do waszych rąk, niech Wam przypomną Waszą młodość, Wasze trudy i niebezpieczeństwa, wasze walki, staczane z wrogiem i niech Was pobudzą do spisania swych wspomnień, z których złoży się historia i udział naszego miasta Myślenice, a szczególnie tutejszej młodzieży w walce o niepodległość. Ponieważ w moich wspomnieniach mogą się znaleźć niedokładności i braki, więc uzupełnijcie tę historie Waszymi wspomnieniami i uwagami. Może 25-lecie Drużyny Harcerskiej w Myślenicach ściągnie Was wszystkich do Myślenic, aby tu przed Cudownym Obrazem Matki Boskiej Myślenickiej, przed którym modliliście się idąc na bój za Polskę, podziękować Jej za łaski, jakich od Niej doznaliście.

Czuwaj!
Prof. Józef Eliński

1931

Część drużyny odbyła wycieczkę na Turbacz i Łysinę, pozostała grupa zorganizowała obóz wędrowny przez pasmo babiogórskie Gorce i Pieniny. Kilku harcerzy odbyło kursy przygotowawcze dla zastępowych i drużynowych.

1932

W Gimnazjum w Myślenicach powstała pierwsza drużyna żeńska, która nosiła nazwę Michaliny Mościckiej i liczyła 40 harcerek. Pierwszą drużynową była Natalia Szumska. Strój harcerek składał się z mundurka barwy szarej z białym kołnierzem, z czerwonej chusty i popielatego beretu. Harcerki organizowały wieczorki poetyckie, przedstawienia teatralne oraz corocznie w Sali „Sokoła” w Myślenicach imprezę mikołajkową dla dzieci. Brały również liczny udział w obozach i wycieczkach.

1945

W Myślenicach został reaktywowany Związek Harcerstwa Polskiego z inicjatywy takich harcerzy jak: Natalia Szumska- Gawronowa i hm. Kazimierz Sobolewski. Wiosną powstały drużyny harcerskie, które organizacyjnie podlegały hufcowi Kraków-Podgórze: przy Szkole Powszechnej na ul. Słowackiego powstał 22 Drużyna Harcerzy im. Jana III Sobieskiego, przy Liceum i Gimnazjum im. Tadeusz Kościuszki została powołana 21 Drużyna Harcerzy. Drużyny liczyły po około 40 członków. Przy szkołach powstały również drużyny żeńskie. Likwidacja tradycyjnego harcerstwa spowodowała opór znacznej części kadry instruktorskiej, harcerzy i ich rodziców. W odpowiedzi część harcerzy podjęła decyzję o ponownej konspiracji harcerskiej. Powstały dwie podziemne organizacje harcerskie: Tajny Związek Harcerstwa Polskiego: „Sępy” i Związek Harcerstwa Polskiego „Buki”.
Po zakończeniu II wojny światowej wraz z rozpoczęciem nauki w myślenickim Gimnazjum reaktywowana została I Drużyna Harcerska. Jej drużynowym został Grzegorz Uchacz. Harcerze z dużym entuzjazmem przystąpili do pracy na rzecz szkoły. Zorganizowano szereg wycieczek turystycznych, obozy szkoleniowe. Początkowe lata działalności były trudne. Był to okres brutalnej stalinizacji życia w Polsce. Odbiło się to również na ZHP, które przestało istnieć w kształcie przedwojennym. Jego miejsce miał zająć Związek Młodzieży Polskiej, przesiąknięty ideologią komunistyczną. Część młodzieży, która nie godziła się z tym, kontynuowała działalność w tajnym harcerstwie. Władze komunistyczne dokonywały szeregu aresztowań, wielu uczniów otrzymywało tzw. „wilczy bilet”, który zamykał im drogę do wszelkich szkół, a starsi skazani przez Wojskowy Sąd w Krakowie na kary więzienia.

1948

W grudniu w świetlicy harcerskiej 22 Drużyny ZHP w Myślenicach przy ul. Rynek 11 spotykali się harcerze, którzy byli uczniami Liceum Ogólnokształcącego: Jan Hołuj, Bronisław Święch, Stefan Tula i Tadeusz Pytlik. W wyniku zaistniałej sytuacji i w czasie wcześniej prowadzonych rozmów postanowili oni prowadzić działalność harcerską w konspiracji, pozostając nadal w strukturach „ demokratycznego” Związku Harcerstwa Polskiego. Ustalono, że grupa ma być ściśle tajna i ograniczona kadrowo. W czasie dalszych spotkań uzgodniono plan działań i nazwę organizacji-Tajny Związek Harcerstwa Polskiego „Sępy”.
Ruch harcerski podporządkowany był wychowaniu młodego pokolenia duchu patriotyzmu, wolności i niezawisłości Ojczyzny, co wynikało z Prawa i Przyrzeczenia Harcerskiego. Cele te wpajano w organizacji harcerskiej w czasie zbiórek, pogadanek, szkoleń i obozów harcerskich. Na terenie kraju obok istniejącego już wiele lat ZHP nowa władza ludowa powołała szereg różnych organizacji młodzieżowych, które prowadziły swoją działalność. Organizacje te o zabarwieniu komunistycznym pod dyktando władz dokonywały w 1948r. zjednoczenia i powstał Związek Młodzieży Polskiej. ZHP nie wszedł w jej skład, wyznaczono mu rolę marginalną organizacji dziecięcej na wzór organizacji Pionier w ZSRR. Cała działalność została podporządkowana strukturom Związku Młodzieży Polskiej i zaczęto przekształcać ZHP w struktury wzorowane na sowieckim Pionierze. Masowo wymieniano instruktorów i działaczy zastępując ich wyszkolonymi działaczami i ideologami komunistycznymi z czerwonymi krawatami na mundurze harcerskim. Taki dyktat władzy ludowej wobec Związku Harcerstwa Polskiego spowodował, że na terenie całego kraju powstał totalny fizyczny sprzeciw kadry instruktorskiej, wywodzący się z okresu międzywojennego i Szarych szeregów. W niedługim czasie pewna grupa harcerzy i instruktorów zaczęły nieoficjalnie rozmawiać o działalności konspiracyjnej ZHP , w wyniku czego zaczęły powstawać małe grupy organizacji harcerskich i młodzieżowych. Jedną z takich organizacji , która powstała w 1948 w Myślenicach, był Tajny Związek Harcerstwa Polskiego „Sępy”. Na temat inspiracji i motywów podjęcia decyzji o ponownej konspiracji harcerskiej ze strony instruktorów i starszych harcerzy wspominał Tadeusz Pytlik: „ Inspiracją do opracowania naszego planu działania była zaistniała sytuacja polityczna w kraju i okupacja sowiecka oraz patriotyczne wychowanie. Wzorem dla naszych działań była działalność Szarych Szeregów w okresie okupacji hitlerowskiej a publikacje Aleksandra Kamińskiego „Kamienie na szaniec” – to wzorce, które chcieliśmy naśladować”. Odruch oporu przeciwko likwidacji ZHP w jego sprawdzonej treści i formie organizacyjnej przechodził w czyn- obok „demokratycznego” przez „towarzyszy druhów” ZHP w Myślenicach kiełkowała druga konspiracja harcerska.

1949

W marcu jeden z członków zastępu : „Sępy”, Jan Hołuj przywiózł z Krakowa dwie pieczęcie- okrągłą z napisem „Tajny Związek Harcerstwa Polskiego „Sępy” i podłużną z napisem „Tajny Związek Harcerstwa Polskiego”. Przy użyciu owych pieczęci członkowie TZHP pieczętowali ulotki oraz ostrzeżenia i wyroki śmierci pod adresem I sekretarza KP PZPR w Myślenicach, Edwarda Turko, działaczy ZMP i „demokratów” z ZHP. Za ich wykonanie członkowie TZHP „Sępy” zapłacili z własnych składek. W ciągu dalszych spotkań ustalono plan działania dla całej organizacji. Wkrótce opracowano plan działań TZHP, w którym przewidywano:
1. Samokształcenie i zdobywanie wiedzy i umiejętności terenowych, posługiwanie się mapą i kompasem wg. materiałów zawartych w instrukcjach sprawności harcerskich.
2. W oparciu o odpowiednie instrukcje, plansze, prowadzenie we własnym zakresie szkolenia wojskowego, rozpoznawanie broni strzeleckiej, taktyki drużyny, plutonu, kampanii, zapoznanie się z najbliższym terenem leśnym, zasady biwakowania.
3. Zdobycie maszyny do pisania i powielania.
4. Opracowanie ulotek o treści politycznej, informacji o Katyniu i inwazji Armii Czerwonej na Polskę 17 września 1939r.
5. Wydanie pisma o treści harcerskiej z uwzględnieniem zagadnień politycznych, patriotycznych i bieżących zagadnień harcerskich.
6. Zrywanie i niszczenie flag czerwonych, wieszanych z okazji uroczystości komunistycznych.
7. Wysyłanie listów upominających do redakcji pism młodzieżowych, osób publicznych, członków PPR i harcerzy, którzy przeszli do działalności w ZMP.

1956

W tym roku dopiero w pełni odrodziło się harcerstwo. Organizacja ta stała się w szkole masowa.
Drużyna harcerska brała udział we wszystkich uroczystościach państwowych i szkolnych. Była w pełni umundurowana. Mundur składał się z zielonej bluzy, krótkich spodenek tego samego koloru, czapki z daszkiem, paska i finki. Na naramiennikach umieszczony był numer drużyny.
Opiekunem harcerzy został mgr Józef Bałuk- nauczyciel Liceum Ogólnokształcącego w Myślenicach. Harcerze w tym okresie przyjęli nazwę V Drużyny Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach. Równocześnie w tym okresie działała żeńska Drużyna Harcerska, a jej opiekunem była mgr Barbara Gablankowska.

1966

Opiekunem męskiej Drużyny Harcerskiej została Maria Paciorek- nauczycielka higieny, zamiłowana harcerka. Z jej inicjatywy powstała Harcerska Młodzieżowa Służba Ruchu Drogowego. Jej podopieczni opiekowali się także miejscami pamięci narodowej na terenie Myślenic, za co 12 harcerzy otrzymało odznakę Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.
1973

Decyzją Komitetu Wykonawczego Rady Głównej Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej z dnia 27.06.1973r. wprowadzono we wszystkich szkołach ponadpodstawowych poczynając od roku szkolnego 1973/74 organizację pod nazwą Harcerska Służba Polsce Socjalistycznej. Równocześnie uznano harcerstwo za wiodącą organizację ideowo-wychowawcą w szkole średniej. W tym okresie praca harcerzy koncentrowała się głównie na rozrywce, kulturze, organizowaniu różnych form wypoczynku dla młodzieży oraz na wypracowaniu metod pracy Młodzieżowej Służby Ruchu Drogowego. Praca kulturalna prowadzona była w sposób wielostronny. Liczne występy własnych zespołów artystycznych, ogniska, wieczornice, kominki harcerskie- były zawsze dobrze przygotowane i stanowiły okazję do wykazania się twórczością artystyczną drużyny, a następnie Szczepu. W Liceum w tym okresie do harcerstwa należało 98% młodzieży szkolnej. Powstały kluby harcerskie, każda klasa stanowił drużynę. Opiekę nad Szczepem stanowiła mgr Barbara Sobieraj.

1975

W sobotę 20.09.1975r. 150 harcerek i harcerzy wyruszyło na górę Chełm wraz z zastępcą dyrektora mgr J. Bałukiem oraz nauczycielami: mgr B. Sobieraj, mgr M. Hyży, mgr M. Róg. W nocy o 24.00 odbył się alarm, a następnie przy ognisku śpiewano piosenki harcerskie. W następnym dniu przybyły na polanę pozostałe drużyny harcerskie i prawie wszyscy profesorowie Liceum. Uroczysty apel objął 525 harcerek i harcerzy. Wyciągnięto flagę państwową na maszt, odśpiewano Hymn Harcerski i złożono raport dyrektorowi. Następnie odbyły się zajęcia programowe w drużynach.

1976

20 harcerzy z dyrektorem szkoły, mgr Henrykiem Bidzińskim, wzięło udział w III Ogólnopolskim Rajdzie Harcerskim po Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Impreza trwała 2 tygodnie, a uczestnicy rajdu pokonali 120 km pieszo, wykonując 44 zadania specjalne i zdobywając w ten sposób uprawnienia organizatora turystyki szkolnej. Przez 3 dni pracowali też przy budowie Huty „Katowice”, otrzymując od dyrekcji zakładu specjalny dyplom uznania za wyróżniającą postawę.

1978

W dniach 14-16.06.1978r. harcerze wraz z kołem PTTK zorganizowali z okazji
70-lecia Gimnazjum „Rajd na Azymut” na Suchą Polanę. Rajd przyczynił się do poznania przez młodzież piękna Beskidu Średniego oraz pogłębienia wiadomości z zakresu krajoznawstwa i topografii.
Prowadzona była także szeroka działalność instruktorska. Harcerze z Liceum pełnili funkcje drużynowych w drużynach zuchowych i młodszo harcerskich w szkołach podstawowych. Wiele czasu poświęcano również opiece nad ludźmi starszymi- głównie emerytami tutejszego gimnazjum.


Komendanci Hufca Myślenice

1957- Kazimierz Burza
1958- Jan Piechowski
1969- Józef Piszczek
1972- Weronika Dudka
1973- Weronika Zając
1974- Julian Bartoszek
1978- Józef Bidziński
1981- Jerzy Fedirko
1989- Wanda Pulka
1989- Jan Makowski
1989- Wanda Pulka



Zebrała i opracowała sam. Sabina Kucała






 
 
 
Chorągiew Krakowska| Referat Harcerski | ZHP.pl | Woda Góry Las | 4 żywioły| Harcerz.eu
Freelance Web Designer